• HRM
• Consultancy
• South Africa

Zuid Afrika is een land voor ondernemers

Marc Habets (OAVM):
ZUID-AFRIKA IS EEN LAND VOOR ONDERNEMERS

Tekst: Yolande Gastelaars

Wat heeft de in Maastricht geboren Marc Habets met Zuid-Afrika en wat zouden Limburgse MKB’ers met dit land moeten hebben? ‘Alles’ is het simpele antwoord, dat Habets hier desgevraagd op geeft: ‘Het is een land met enorme mogelijkheden, grote potentie, uitstekende havens, goede infrastructuur, prachtige natuur, vele grondstoffen, vriendelijke mensen en een ideale ligging, waardoor het ook de uitvalsbasis kan zijn om zaken te doen met andere Afrikaanse landen. Kortom: elke ondernemer die z’n vleugels wil uitslaan, zou eens serieus naar Zuid-Afrika moeten kijken.’

Habets eigen kennismaking met Zuid-Afrika vond in 2007 plaats. Zijn bureau OAVM Organisation and Consultancy had de omslag gemaakt van het adviseren en begeleiden van ondernemingsraden binnen bedrijven naar HRM (Human Resource Management) en hij werd steeds vaker geconfronteerd met de vraag hoe om te gaan met verschillende culturen binnen een bedrijf en hoe deze diversiteit te implementeren in de bedrijfsvoering. Habets: ‘Er was nauwelijks kennis op dit gebied ondanks het feit dat Nederland bekend staat als een smeltkroes van culturen; alleen de gemeente Rotterdam was in die tijd bezig met dit vraagstuk en zo kwam via diverse contacten Zuid-Afrika in beeld. Het is natuurlijk hét voorbeeld als je het hebt over integratie: er worden elf verschillende officiële talen gesproken en er zijn nog veel meer culturen en bevolkingsgroepen. Er is nog altijd sprake van ‘stammenstrijd’ en de tegenstellingen tussen ‘zwart en blank’ en ‘arm en rijk’ zijn ook nog niet opgelost. Desondanks hebben ze een manier gevonden al die verschillen in goede banen te leiden. Na de afschaffing van de apartheid (1994) zijn ze met elkaar een nieuwe richting ingeslagen onder  leiding van Nelson Mandela en het huidige Zuid-Afrika spreekt dan ook vol trots over zijn ‘regenboognatie’. Ik vond het zo fascinerend dat ik meer wilde weten over Zuid-Afrika, ik wilde het land met eigen ogen zien.’

Eye-opener
Deze wens resulteerde na uitvoerig overleg met de in Den Haag gevestigde Zuid-Afrikaanse Kamer van Koophandel SANEC in een door Habets georganiseerde handelsmissie naar Zuid-Afrika (juni 2007). De missie droeg de titel Human Capital Management and Skill Development en stond geheel in het kader van HRM (training, coaching en assesment). De reis was een eye-opener voor Habets en zijn 12 reisgenoten: ‘De brain drain, het vertrek van vele blanken na afschaffing van de apartheid, was een grote aderlating voor het land en het bedrijfsleven. Ervaren leidinggevenden verdwenen en bedrijven moesten op zoek naar nieuwe leiders om het ontstane gat te vullen. Na het aftreden van Nelson Mandela nam de verdeelheid onder de Zuid-Afrikaanse politici weer toe en nieuwe leiders zijn nog niet opgestaan. Dit speelt nog steeds. Er is wel een enorm potentieel aan arbeidskrachten en daarbinnen valt de grote groep jonge, zwarte zeer getalenteerde vrouwen op, die zich momenteel manifesteert. Harde werkers, want deze vrouwen zijn er stuk voor stuk op gebeten om zich te bewijzen en successen te boeken.’ Er zijn wel nieuwe initiatieven op het gebied van leiderschap zoals ‘The African Leadership Group’ en ‘The Leadership Academy’. Met beide organisaties zijn er door OAVM reeds contacten gelegd. Eric Mafuna werd als initiatiefnemer van de African Leadership Group door OAVM uitgenodigd om de HR missie van OAVM te promoten tijdens HRM live 2007 in de RAI en Habets ontmoette Freddy Swaniker van de African Leadership Academy in februari 2008 in Boston tijdens de African Business Conference in Harvard University. 

Grote behoefte aan ervaring
De eerste kennismaking met vertegenwoordigers van het Zuid-Afrikaanse bedrijfsleven leverde Habets een aantal waardevolle contacten op. Het resulteerde voor hem persoonlijk zelfs in een samenwerking met de in Kaapstad gevestigde econoom en fiscalist Dirk Brand. Samen informeren ze Nederlandse bedrijven (voornamelijk MKB’ers, zzp’ers en eenpersoonszaken) over en begeleiden hen bij het ondernemen in Zuid-Afrika en ‘matchen’ ze desgewenst met Zuid-Afrikaanse Small Medium Enterprises. Inmiddels begeleiden ze ook Zuid-Afrikaanse bedrijven die op zoek zijn naar een Nederlandse bedrijfspartner. Deze samenwerking heeft er ook toe geleid dat OAVM samen met een Nederlandse vennoot  Best Wine Online heeft opgezet, een webshop van exclusieve Zuid-Afrikaanse wijnen van voornamelijk kleine wijnproducenten. Habets: ‘Je kunt rustig stellen dat het land me niet meer heeft losgelaten. Ik wil graag laten zien welke mogelijkheden er voor ondernemers allemaal zijn en uitdragen waartoe het land in staat is. Die prikkel is des te groter geworden, toen ik hoorde dat de gemeente Maastricht samen met de provincie Limburg en de Kamer van Koophandel een handelsmissie naar China organiseerde. Naar China of all places! Waarom niet naar Zuid-Afrika? China doet inmiddels grote zaken in Zuid-Afrika, maar doet niets op het gebied van duurzaam ondernemen (MVO). Nee, ze draaien er een wereldproductie, zonder de belangen van het land zelf in het oog te houden. Zuid-Afrika is zelf heel goed in staat om een rol te spelen in de wereldeconomie, alleen heeft het land daarvoor wel ervaren, buitenlandse zakenpartners nodig. Er zijn talloze, uitstekende mogelijkheden om in Zuid-Afrika te ondernemen en dát moet belicht worden. Daarom organiseer ik evenementen zoals South meet South (2008 bij  de Maastricht School of Management), Let’s meet Africa and do Business (2008 in een voormalige Philips-fabriekshal in Eindhoven) en heb ik op verzoek van diverse Kamer van Koophandels drie trade seminars gehouden in Eindhoven, Amsterdam en Tilburg, waar ik geïnteresseerde MKB’ers heb verteld over ondernemen in Zuid-Afrika. Het is ook de reden waarom OAVM ook dit jaar weer deelneemt aan de Bedrijven Kontakt Dagen in het MECC Maastricht (13 en 14 oktober a.s.) We richten daar een Zuid-Afrika paviljoen in waar we samen met vertegenwoordigers van een Zuid-Afrikaans im- en exportbedrijf voorlichting geven over het zaken doen met en in Zuid-Afrika. Daarnaast zullen we met vertegenwoordigers van Ridgeback, een van de wijnleveranciers van Best Wine Online, de bezoekers kennis laten maken met onze Zuid-Afrikaanse wijnen. Tenslotte zullen we er ook nog de African Leadership shirts laten zien, die in Kaapstad zijn geproduceerd. Het zijn producten van een ongelooflijk goede kwaliteit en ik hoop dat we degenen, die nog van mening zijn dat Zuid-Afrika een ‘derde wereldland’ is, op deze wijze kunnen overtuigen van het tegendeel. Want echt waar: het is een land vol potentie met ongekende mogelijkheden!’

Zuid-Afrika
De meest bekende producten van Zuid-Afrika zijn de diamanten en het toerisme. Veel minder bekend is dat Zuid-Afrika ook uitstekende wijnen produceert, een bloeiende reclame- en filmindustrie kent (met studio’s groter dan Hollywood) en vooruitloopt op het gebied van medische wetenschap en ICT. Daarnaast huisvest Kaapstad ’s werelds beste congrescentrum, het CTICC.
Het is een modern land, dat bruist van activiteit, productiviteit en hervormingen op velerlei gebied. In de periode vóór de economische recessie, waardoor ook de investeringen in Zuid-Afrika op een laag pitje zijn komen te staan, had het land negen jaar van economische groei achter de rug en was het nationaal inkomen met ruim 20% per persoon gestegen. Voor het WK Voetbal 2010 heeft de Zuid-Afrikaanse overheid meer dan 59 biljoen dollar geïnvesteerd in infrastructurele verbeteringen op het gebied van energie, telecommunicatie, spoorwegen en (lucht)havens. Daarnaast is er fors geïnvesteerd in gezondheid, woningbouw, veiligheid en opleidingen. De buitenlandse investeringen bedroegen in 2008 zo’n 5,5 miljard dollar en het Nederlandse bedrijfsleven staat als vijfde genoteerd op de lijst van grootste investeerders; Nederlandse investeringen zijn vooral te vinden in ICT, transport, machinebouw, voedingsmiddelen en in de financiële sector. Er liggen grote kansen op het gebied van o.a. toerisme, (duurzame) energie, beveiliging, landbouw, productie, milieu en infrastructuur.

Meer informatie:
OAVM Organisation and Consultancy
Napoleonbaan Noord 125, 6163 VM Geleen
T: 046 – 4758255 / M: 06 – 2052 5660
www.oavm.eu
www.bestwineonline.nl
www.africanleadershipshirts.com 

Dit artikel werd gepubliceerd in de 2e editie van Business Busters, een nieuw blad voor MKB Limburg ter gelegenheid van de 17e MKB dagen in Maastricht op 13 en 14 Oktober 2009