Uw adviseur in succesvol ondernemen in Afrika
BEE en scorecard
Na de afschaffing van de apartheid is in 1994 de Broad Based Black Economic Empowerment Act ingesteld. Dit wordt ook wel kortweg de Black Economic Empowerment-wetgeving (BEE) genoemd. Algemene uitgangspunten van BEE zijn voor verschillende economische sectoren uitgewerkt in zogenoemde Charters. De Charters gelden sinds eind 2006 voor alle ondernemingen binnen die sector. Alle Charters bevatten voor elk aspect van de scorecard concrete in 2009 en 2014 te realiseren doelen.
B-BBEE
De nieuwe B-BBEE Preferential Procurement Policy Framework Act, die in juli 2010 in werking treedt, verruimt de mogelijkheid voor bedrijven om te handelen met de overheid. Voorheen, op basis van de Preferential Procurement Policy Framework Act of 2000, was zwart eigenaarschap een onderscheidend criterium. De nieuwe wetgeving kent punten toe op basis van wat een bedrijf investeert in BEE in het geheel, wat veel breder is dan zwart eigenaarschap alleen. BEE gaat bijvoorbeeld ook over vertegenwoordiging van zwarte werknemers op alle niveaus in het bedrijf en over het aanbieden van scholing en training voor zwarte werknemers.
Inkoopvoorkeur van de overheid
Alleen bedrijven die voldoen aan de BEE-wetgeving (dat wil zeggen: die voldoen aan de doelen opgenomen in de Charter voor hun sector) komen in aanmerking voor aanbestedingen van de overheid. Het gaat om de volgende vier aanbestedingsgroepen van de overheid:
• overheidscontracten;
• aandelen in nog te verkopen staatsbedrijven;
• publiek-private samenwerkingsprojecten;
• het aanvragen van licenties voor gereguleerde economische activiteiten zoals bosbouw, mijnbouw en de gokindustrie.
NB mkb-bedrijven met een jaarlijkse omzet van beneden de 5 miljoen rand (zo’n 472.000 euro) hoeven niet aan alle onderdelen van de BEE-wetgeving te voldoen, om met de overheid te mogen werken.
Kritiek op BEE
Er is kritiek op BEE. Men is bang dat overdracht van eigendom naar zwarte werknemers misschien de waarde van de aandelen beïnvloedt. En men vindt dat alle wetgeving een enorme administratieve last voor bedrijven is, maar niet veel effect heeft voor de positie van de zwarte werknemer. Ook zou de BEE-wetgeving te complex zijn en tot een hele nieuwe bedrijfstak leiden (de auditing van de Charters en de BEE-prestaties). Een ander negatief gevolg is dat vanwege de positieve discriminatie witte hoogopgeleide werknemers moeilijker werk vinden. Een deel verlaat daarom het land. Verder is de vraag wie er nu eigenlijk profiteert van BEE. BEE wordt soms spottend Black Economic Enrichment genoemd, omdat een kleine zwarte elite rijk wordt door BEE.
Meer weten
OAVM werkt op het gebied van BEE samen met Altered Attidudes cc in Johannesburg. Eigenaar Flick Asvat heeft jarenlange ervaring met het werken in 'black communities' en heeft goede resultaten bereikt met het helpen aan de BEE vereisten van internationale bedrijven die in Zuid-Afrika zich willen vestigen.