• HRM
• Consultancy
• South Africa

DSM methode Pinto helpt bij zaken doen in Zuid Afrika

David Pinto tijdens de dag van de diversiteit van OAVM op 24 april 2009

F en G cultuur

Een F-cultuur is een traditionele cultuur die zich voornamelijk kenmerkt door het hebben van gedetailleerde gedragsregels voor iedere situatie. Wat er gezegd en gedaan wordt, is in hoge mate van te voren bepaald en men heeft geen ruimte om van de vastgestelde regels af te wijken. Andere eigenschappen van een F-cultuur is de beperking van keuzemogelijkheden, ofwel de scherpe scheidslijn tussen ‘ja’en ‘nee’, ‘goed’ en ‘slecht’ etc. De individuen maken deel uit van de zogenaamde ingroup, ofwel de groep waarmee ze zich onlosmakelijk verbonden voelen en die vrijwel alle sociale functies vervult.
In een G-cultuur daarentegen, zijn er veel minder van te voren opgestelde regels en kan men juist van de gebaande paden afwijken. De keuzemogelijkheden van het individu zijn veel groter, omdat meer verschillende gedragingen in de maatschappij worden geaccepteerd. Ook individuen uit G-culturen ondernemen maatschappelijke activiteiten in groepsverbanden, maar hebben vaak een aantal gescheiden groepen die elk een verschillende sociale functie vervullen (de outgroup).
Het wezenlijke onderscheid dat gemaakt kan worden tussen de F-cultuur en de G-cultuur is het verschil van de individuele rol in zijn omgeving. Dit heeft veel invloed op vrijwel alle aspecten binnen een maatschappij.
Voorbeelden van F-culturen zijn de Italiaanse, Chinese, Turkse, Vietnamese, Marokkaanse en Zuid-Afrikaanse cultuur. Onder andere de Noord-Europese landen, waaronder Nederland worden gerekend tot de G-culturen.

Zowel de dimensies van Hofstede als de F- en G-cultuur van Pinto zijn uitersten van een continuüm. Een cultuur is dus nooit helemaal masculien of feminien, of vertoont uitsluitend kenmerken van de F-cultuur of G-cultuur. De mate van bepaalde kenmerken in een cultuur bepalen of de het dichter staat tot een masculiene samenleving of een feminiene samenleving, een F-cultuur of een G-cultuur etc.

Interculturele competentie

Zoals al eerder was vermeld, is de kans op miscommunicatie tussen personen uit verschillende culturen groter door het verschil in normen, waarden en het wereldbeeld. Deze verschillen kunnen echter worden overbrugd mits je de cultuur van de ander leert kennen, en je bewust bent van de normen en waarden in je eigen cultuur. Aan interculturele competentie, ofwel een effectieve (interculturele) communicatie, zijn volgens Pinto (1990) vier voorwaarden verbonden:
- Technische voorwaarde: er moet wederzijds begrip zijn van de taal waarin wordt gecommuniceerd en het kanaal moet goed functioneren;
- Cognitieve voorwaarde: beide partijen dienen te spreken op een voor elkaar aanvaardbaar intellectueel niveau;
- Interpretatieve voorwaarde: aan de gebruikte woorden moet dezelfde interpretatie worden toegekend;
- Affectieve voorwaarde: beide partijen moeten van elkaar weten wat de emotionele betekenis is van gebruikte woorden, gebaren of handelingen.

Vooral de laatste voorwaarde kan leiden tot miscommunicatie, omdat men er al snel van uitgaat dat wanneer men dezelfde taal spreekt, dezelfde betekenissen aan de verbale en non-verbale taal worden toegekend. Om aan de affectieve voorwaarde te voldoen, is het nodig de cultuur van elkaar te kennen ofwel te begrijpen. Voor de ontwikkeling van interculturele competentie, en dus het effectief kunnen communiceren met personen uit andere culturen, heeft Pinto de drie-stappen methode ontwikkeld. Deze methode zal in de volgende paragraaf toegelicht worden.

De drie-stappen methode (DSM)

De DSM is gebaseerd op het dubbel perspectief, ofwel het leren kijken vanuit het perspectief van je eigen cultuur (het kennen van je eigen normen en waarden) en vanuit het perspectief van de cultuur van de ander (het leren kennen van de normen en waarden van de ander). 
Door deze aspecten te leren, kan men elkaars wereldbeeld begrijpen en is het mogelijk de volgende problemen, die zich gedurende de communicatie kunnen voordoen, te voorkomen:

- Een beperkte visie: zien, beleven en interpreteren vanuit je eigen denkraam;
-  Je eigen normen en waarden toekennen en toeschrijven aan je gesprekspartner;
-  Het niet kunnen aangeven van je eigen wensen, beperkingen en grenzen omdat niet duidelijk is wat de communicatiecodes en de culturele waarden van de ander zijn.

Cultuur kent een manifest aspect en een verborgen aspect. Het eerste aspect is verbonden aan leeftijd, geslacht, opleiding, etniciteit, beroep en de sociaal-maatschappelijke positie en is direct waarneembaar. Er zijn echter ook kenmerken die niet direct of moeilijker waarneembaar zijn zoals emoties, geloof, gevoel en beleving. Deze verborgen aspecten van cultuur spelen een grote rol in de communicatie en hoeven door te leren kijken en handelen vanuit een dubbel perspectief, niet tot misverstanden te leiden.

Communiceren of handelen vanuit een dubbel perspectief is echter niet vanzelfsprekend, de DSM vormt echter een praktische manier om dit te leren. De drie stappen die genomen moeten worden zijn:

STAP 1
Je eigen (cultuurgebonden) normen en waarden leren kennen. Welke regels en codes zijn van invloed op je denken, handelen en communiceren?

STAP 2
De (cultuurgebonden) normen, waarden en gedragscodes van de ander leren kennen. Scheid meningen over het gedrag van de ander van de feiten. Onderzoek wat het ‘vreemde’ gedrag
van de ander betekent.

STAP 3
Bepaal hoe je in de gegeven situatie met de geconstateerde verschillen in normen en waarden omgaat. Bepaal vervolgens waar je grenzen liggen wat betreft aanpassing aan en acceptatie van de ander. Maak deze grenzen aan de ander duidelijk.

Als de DSM goed wordt toegepast, kunnen vooroordelen worden weggenomen en kunnen andermans normen en waarden beter worden begrepen en gerespecteerd. Daarnaast kunnen de eigen grenzen duidelijk aan anderen kenbaar gemaakt worden, zodat irritaties, onbegrip en een overdreven vorm van tolerantie voorkomen kunnen worden.

Workshops

Heeft u of uw bedrijf behoefte aan meer inzicht in de DSM methode dan kunnen wij een workshop voor u regelen over ondernemen in Zuid-Afrika in relatie tot de DSM methode van David Pinto. Voor meer informatie kunt u een email sturen naar info@oavm.nl.

Marc Habets (L) en David Pinto (R)